Starten als zzp'er in 2026: het complete stappenplan

Je hebt de knoop doorgehakt: je wordt zzp'er. De inschrijving bij de Kamer van Koophandel is vaak binnen een halfuur geregeld, maar daarna komen de vragen. Moet ik btw rekenen? Wat mag ik aftrekken? En hoeveel moet ik opzijzetten voor de Belastingdienst? Hieronder het stappenplan in de volgorde waarin je het echt nodig hebt.

1. Controleer eerst of je voor de Belastingdienst ondernemer bent

Inschrijven bij de KvK maakt je nog geen ondernemer voor de inkomstenbelasting. De Belastingdienst kijkt naar zaken als: hoeveel opdrachtgevers heb je, loop je ondernemersrisico, investeer je in je onderneming en streef je naar winst. Dat onderscheid is belangrijk, want alleen als ondernemer voor de inkomstenbelasting heb je recht op aftrekposten als de zelfstandigenaftrek en de startersaftrek. Werk je langdurig voor één opdrachtgever onder diens aansturing, houd dan ook rekening met de regels rond schijnzelfstandigheid.

2. Schrijf je in bij de Kamer van Koophandel

De inschrijving doe je online met een afspraak op een KvK-kantoor. Je hebt een geldig identiteitsbewijs nodig en je kiest een handelsnaam, een vestigingsadres en een SBI-code die je activiteiten beschrijft. Reken op eenmalige inschrijfkosten van circa €80. Kies je SBI-code zorgvuldig: die bepaalt mede onder welke regelingen en soms welke cao je valt, en banken en verzekeraars kijken ernaar.

3. Je btw-identificatienummer en omzetbelastingnummer

Na je inschrijving stuurt de Belastingdienst je automatisch twee nummers. Het btw-identificatienummer (btw-id) zet je op je facturen en je website; dat nummer is openbaar. Het omzetbelastingnummer gebruik je alleen in contact met de Belastingdienst, bijvoorbeeld bij je aangifte. Verwar die twee niet: je omzetbelastingnummer bevat je burgerservicenummer en hoort niet op een factuur.

4. Kies bewust: wel of geen kleineondernemersregeling

Blijf je onder €20.000 omzet per jaar, dan kun je kiezen voor de kleineondernemersregeling (KOR). Je brengt dan geen btw in rekening en hoeft geen btw-aangifte te doen, maar je mag ook geen btw terugvragen over je inkoop en investeringen. Voor wie vooral aan particulieren levert en weinig kosten maakt is dat aantrekkelijk. Investeer je in het eerste jaar fors, of lever je aan zakelijke klanten die de btw toch verrekenen, dan pakt de KOR meestal juist nadelig uit. Je zit er bovendien in beginsel drie jaar aan vast.

5. Scheid zakelijk en privé vanaf dag één

Een aparte zakelijke rekening is niet wettelijk verplicht voor een eenmanszaak, maar het scheelt je aan het eind van het jaar uren uitzoekwerk en discussie met de Belastingdienst. Koppel die rekening aan je boekhoudpakket, zodat transacties automatisch binnenkomen. Bewaar alle facturen en bonnen digitaal: je administratie moet je zeven jaar bewaren, en voor gegevens over onroerende zaken geldt tien jaar.

6. De aftrekposten waar je als starter recht op hebt

Voldoe je aan het urencriterium van 1.225 uur per jaar, dan heb je recht op de zelfstandigenaftrek. Die bedraagt in 2026 €1.200 en wordt de komende jaren verder afgebouwd. Daarbovenop komt in je eerste jaren de startersaftrek van ruim €2.100, die je maximaal drie keer mag toepassen in de eerste vijf jaar van je onderneming. Over de winst die daarna overblijft geldt de mkb-winstvrijstelling van 12,7%. Begin je halverwege het jaar, let dan op: het urencriterium wordt niet naar rato verlaagd.

7. Zet vanaf je eerste factuur geld opzij

De grootste valkuil voor starters is niet de administratie, maar de eerste aanslag. Je betaalt inkomstenbelasting over je winst, en die aanslag komt vaak pas ruim een jaar na je startdatum. Zet daarom vanaf je eerste factuur een vast percentage van elke binnenkomende euro apart op een aparte spaarrekening. Voor de meeste startende zzp’ers is 30 tot 40% van de winst een realistische reservering. Vraag eventueel een voorlopige aanslag aan, dan betaal je gespreid in plaats van in één keer.

Veelgemaakte fouten in het eerste jaar

In de praktijk zien wij steeds dezelfde dingen terugkomen: de btw die binnenkomt wordt als omzet gezien en uitgegeven, de urenadministratie wordt pas achteraf gereconstrueerd waardoor het urencriterium niet aantoonbaar is, kosten van vóór de inschrijving worden vergeten terwijl die als aanloopkosten aftrekbaar zijn, en de KOR wordt gekozen zonder door te rekenen wat dat met de btw op investeringen doet.

Wil je zeker weten dat je vanaf het begin goed zit? Bij Plus Boekhouden helpen wij startende ondernemers met de inrichting van de administratie, de keuze rond de KOR en een realistische belastingreservering. Plan een gratis kennismaking via Plan een afspraak of bel (085) 029 9096.