Eenmanszaak of BV in 2026: de eerlijke vergelijking voor ondernemers

Eenmanszaak of BV — het is misschien wel de meest gestelde vraag die wij als boekhouders krijgen. En terecht, want de keuze heeft grote gevolgen voor je belastingdruk, je aansprakelijkheid, je administratieve lasten en uiteindelijk voor hoeveel geld er aan het einde van het jaar op je privérekening staat. In dit artikel zetten we de eerlijke feiten naast elkaar, zodat je een weloverwogen beslissing kunt nemen. Geen verkooppraatjes, maar een feitelijke vergelijking op basis van de regels in 2026.

De eenmanszaak: hoe werkt het fiscaal?

Bij een eenmanszaak betaal je inkomstenbelasting over je winst. De winst wordt belast in box 1, samen met eventueel loon uit dienstverband. In 2026 gelden twee schijven: tot €76.817 betaal je 36,97% en daarboven 49,50%. Daar bovenop betaal je premies volksverzekeringen (in de eerste schijf verwerkt) en inkomensafhankelijke bijdrage Zvw.

Het grote voordeel van de eenmanszaak zijn de ondernemersfaciliteiten. Als je voldoet aan het urencriterium (1.225 uur per jaar besteed aan je onderneming), heb je recht op de zelfstandigenaftrek van €2.470 in 2026, de startersaftrek van €2.123 (eerste drie jaar), en de MKB-winstvrijstelling van 12,7% over de resterende winst. Deze aftrekposten verlagen je belastbare winst aanzienlijk. Bij een winst van €60.000 betaal je als eenmanszaak effectief circa €12.500 aan inkomstenbelasting en premies — een effectief tarief van ongeveer 21%.

De BV: hoe werkt het fiscaal?

Bij een BV betaalt de vennootschap vennootschapsbelasting (vpb) over de winst: 19% over de eerste €200.000 en 25,8% over het meerdere. Vervolgens betaal je als directeur-grootaandeelhouder (DGA) inkomstenbelasting over je salaris (gebruikelijk loon, minimaal €56.000 in 2026) en dividendbelasting over winstuitkeringen naar privé (26,9% in box 2).

Dit levert een dubbele heffing op: eerst vpb, dan box 2 of box 1 over salaris. Dat klinkt ongunstig, maar bij hogere winsten pakt het toch voordeliger uit dan een eenmanszaak. De reden: het vpb-tarief van 19% is fors lager dan het IB-tarief van 36,97% of 49,50%. Zolang je winst in de BV laat en niet als dividend uitkeert, betaal je alleen vpb — en dat geld kan je BV herinvesteren.

Het omslagpunt: wanneer loont een BV?

Het exacte omslagpunt hangt af van je persoonlijke situatie, maar de vuistregel in 2026 is: bij een structurele winst boven de €80.000 tot €100.000 per jaar wordt een BV fiscaal aantrekkelijker dan een eenmanszaak. Hieronder een vereenvoudigd rekenvoorbeeld bij €120.000 winst.

Eenmanszaak bij €120.000 winst: na zelfstandigenaftrek en MKB-winstvrijstelling blijft circa €100.000 belastbaar over. Daarover betaal je circa €36.000 aan IB en premies. Netto: circa €84.000.

BV bij €120.000 winst: €56.000 DGA-salaris (circa €18.000 IB/premies), restwinst €64.000 × 19% vpb = €12.160, dividend €51.840 × 26,9% = €13.945. Totale belastingdruk: circa €44.105. Netto: circa €75.895. Maar: als je het dividend niet uitkeert en in de BV laat, betaal je slechts €30.160 aan belasting (DGA-salaris IB + vpb) en houd je €89.840 werkkapitaal in je onderneming.

Conclusie: bij €120.000 winst en dividend uitkeren is het verschil beperkt. Maar als je vermogen opbouwt in de BV (voor investeringen, pensioen of latere verkoop), betaal je significant minder belasting. Hoe hoger de winst en hoe meer je in de BV houdt, hoe groter het voordeel.

Aansprakelijkheid: het verschil dat écht telt

Bij een eenmanszaak ben je met je privévermogen aansprakelijk voor alle zakelijke schulden. Als je bedrijf failliet gaat, kan een schuldeiser beslag leggen op je huis, auto en spaargeld. Bij een BV is je aansprakelijkheid in principe beperkt tot het vermogen van de BV. Je privévermogen blijft gescheiden — tenzij er sprake is van bestuurdersaansprakelijkheid (fraude, onbehoorlijk bestuur).

Voor veel ondernemers is dit de doorslaggevende reden om een BV op te richten, los van het fiscale plaatje. Zeker als je in een sector werkt met contractuele risico's (bouw, IT, consultancy), personeel aanneemt of grote projecten aanneemt, is de juridische bescherming van een BV een serieuze overweging.

Administratieve lasten en kosten

Een eenmanszaak is administratief eenvoudiger: je hebt geen notaris nodig bij oprichting, geen jaarrekening die je hoeft te deponeren bij de KvK, en je belastingaangiftes zijn relatief overzichtelijk. De kosten van een boekhouder voor een eenmanszaak liggen lager dan voor een BV.

Een BV brengt meer verplichtingen met zich mee: oprichting via de notaris (kosten: €300-€800), verplichte deponering van de jaarcijfers bij de KvK, een complexere administratie (loonadministratie voor DGA-salaris, vpb-aangifte, eventueel dividendbelasting) en hogere kosten voor de boekhouder. Reken op €50-€150 per maand extra ten opzichte van een eenmanszaak.

Maar: die extra kosten verdien je bij hogere winsten ruimschoots terug door de lagere belastingdruk. Het is een investering, geen kostenpost.

De holding-structuur: de slimme tussenstap

Als je besluit een BV op te richten, adviseren wij in vrijwel alle gevallen een holding-structuur: een persoonlijke holding-BV boven een werkmaatschappij-BV. De voordelen zijn drieledig. Eén: je kunt winst belastingvrij doorschuiven van de werkmaatschappij naar de holding (deelnemingsvrijstelling). Twee: je beschermt opgebouwd vermogen in de holding als de werkmaatschappij in de problemen komt. Drie: bij verkoop van je onderneming verkoop je de aandelen van de werkmaatschappij en betaal je geen directe belasting — het geld blijft in de holding.

Meer over de holding-structuur lees je op holding oprichten. Of bekijk onze pagina over BV oprichten voor het complete stappenplan.

Omzetten van eenmanszaak naar BV

Als je nu een eenmanszaak hebt en overweegt om te switchen naar een BV, zijn er twee routes. Route 1: geruisloze inbreng. Je brengt de eenmanszaak in de BV in zonder directe belastingheffing. Dit is fiscaal het voordeligst, maar vereist dat je de onderneming minimaal drie maanden vóór de inbrengdatum als eenmanszaak hebt gedreven, en je hebt een intentieverklaring nodig.

Route 2: ruisende inbreng. Je staakt de eenmanszaak fiscaal en start de BV. Over de stakingswinst betaal je inkomstenbelasting, maar je krijgt een hogere boekwaarde in de BV. Dit kan gunstig zijn als de stakingswinst beperkt is of als je stakingsaftrek kunt benutten.

In beide gevallen heb je een notaris en een fiscaal adviseur nodig. Bij Plus Boekhouden begeleiden we het volledige omzettingsproces — van intentieverklaring tot KvK-inschrijving. Lees meer op VOF omzetten naar BV of /eenmanszaak-omzetten-naar-bv.

Vijf situaties waarin je beter een eenmanszaak houdt

Niet iedereen heeft een BV nodig. Een eenmanszaak is verstandiger als je winst structureel onder de €80.000 blijft, je geen noemenswaardig juridisch risico loopt, je de administratieve eenvoud prefereert, je als starter de zelfstandigenaftrek en startersaftrek wilt benutten, of als je naast je onderneming ook in loondienst werkt en de ondernemersfaciliteiten je effectieve tarief fors verlagen.

Vijf situaties waarin een BV de betere keuze is

Een BV is de betere keuze als je winst structureel boven de €100.000 ligt, je vermogen wilt opbouwen binnen de onderneming, je in een sector werkt met contractuele of juridische risico's, je op termijn wilt verkopen of investeerders wilt aantrekken, of als je meerdere bedrijfsactiviteiten wilt scheiden in aparte werkmaatschappijen.

Laat het doorrekenen voor jouw situatie

De vergelijking hierboven geeft een algemeen beeld, maar jouw situatie is uniek. Factoren als hypotheekrenteaftrek, fiscaal partnerschap, FOR-dotatie, pensioenopbouw en toekomstplannen spelen allemaal mee. Een goede boekhouder of fiscaal advies rekent in een uur uit wat voor jou de optimale rechtsvorm is.

Bij Plus Boekhouden doen we deze doorrekening voor honderden ondernemers per jaar. We kijken naar je huidige situatie, je verwachte groei en je persoonlijke wensen. Geen verkooppraatje richting een BV — als een eenmanszaak voor jou beter is, zeggen we dat eerlijk. Bekijk onze /diensten voor een overzicht van wat we bieden.

Conclusie

De keuze tussen eenmanszaak en BV is geen one-size-fits-all beslissing. Het draait om jouw winstniveau, risicobereidheid, toekomstplannen en persoonlijke situatie. Laat het doorrekenen op jouw cijfers — dan weet je zeker dat je de juiste keuze maakt.